بسمه تعالی
                         دعوی اجرت المثل
مقدمه

طبق ماده واحده مصوب سال 1371 مجمع تشخیص مصلحت نظام هرگاه طلاق به درخواست زوجه نباشد ونیز درخواست طلاق ناشی از تخلف زن از وظایف همسری یا سوء رفتار وی نباشدزوجه میتواند دادخواست متقابل مبنی بر مطالبه اجرت المثل کارهایی را که در زمان زوجیت انجام داده وشرعا انجام ان به عهده وی نبوده به دستور زوج انجام داده است وکارهای انجام شده به قصد تبرع انجام نگرفته باشد تقدیم نماید زوجه میتواند دادخواست اجرت المثل را پس از صدور حکم طلاق نیز به دادگاه صادر نمایدبه دادگاه صادر کننده طلاق .دادگاه دراین صورت به درخواست زوجه مبنی بر مطالبه اجرت المثل  ایام زندگی زناشویی رسیدگی کرده وبا توجه به سنوات زندگی مشترک ونوع کارهایی که زوجه در خانه شوهر انجام داده و وسع مالی زوج مبلغی را از باب اجرت المثل  برای زوج تعیین نماید.اجرای ضیغه طلاق و ثبت ان در دفتر خانه موکول به تادیه حقوقی شرعی قانونی زوجه از قبیل : مهریه .نفقه .جهیزیه و اجرت المثل است.

نفقه زن حامله

نفقه زن حامله به چندصورت است:1) زن شوهردار حامله
                                         2) زن مطلقه حامله
                                         3) زن بائن حامله
                                         4) زن درعده وفات حامله
زنی که از شوهرخودحامله است میتواند ازاو مطالبه نفقه کند .(ماده ق م 1109).دراین مورد میتوان گفت قانون گذار برای رعایت حال بچه _ زن را مستحق نفقه قرار داده است .هرچندکه رابطه نکاح کاملا منحل شده است.سوالی که برای ما میتواند مطرح شود این است که ایا ::: زن ابستن در عده وفات میتواند مطالبه نفقه کند؟؟؟
ماده 11110 قانون مدنی میگوید::درعده وفات زن حق نفقه ندارد.باتوجه به اطلاق این ماده وقول مشهور فقهای امامیه که ظاهرا مبنای ماده مذکوراست بایدگفت زنی که ابستن ورد عده وفات است استحقاق نفقه ندارد.شاید دور از انصاف باشد.چراکه زن ابستنی که در عده وفات است استحقاق نفقه نداشته باشد اما زنی که در عده طلاق بائن یا فسخ نکاح است بتواند مطالبه نفقه کند؟؟؟ ممکن است گفته شود زنی که در عده وفات از شوهر خود است ارث میبرد واز سهم الارث میتواند معاش خود را تامیین کند. ولی ممکن است چیزی زائد بر دیون شوهر باقی نماند یا انچه از ترکه متوفی بعداز کسر دیون  و وصایای شوهر به او (زن)برسد ناچیز باشد وکفاف مخارج اورا ندهد.درهر صورت ملاک ماده 1109 ق م است.البته بعضی از حقوق دانان گفته اند زن ابستن در عده وفات تا وضع حمل استحقاق نفقه از ترکه شوهر را دارند.این ناظر بر زن غیر ابستن است.ضمانت اجرایی نفقه : ضمانت اجرایی مدنی نفقه . ضمانت اجرایی کیفری نفقه

ضمانت اجرایی مدنی نفقه

حال ضمانت اجرایی نفقه به این صورت که درموارد ق م  م 1111 و 1112 و 1129 وبند 2 ماده 8 ق ح خ شامل میشود.طبق ماده 1111 ق م زن میتواند در صورت استنکاف شوهر از دادن نفقه به محاکم رجوع کند.دراین صورت محکمه میزان نفقه را معین و شوهر را به دادن نفقه محکوم میکند. هرگاه اجرای حکم دادگاه والزام شوهر به دادن نفقه ممکن نشد وعدم دسترسی به اموال او یا بعلت عجز شوهر از انفاق ممکن نشد زن طبق ماده  1112 و 1129 ق م حق طلاق دارد. ((  البته  ))  دادگاه هنگامی که شوهر را به دادن نفقه ملزم میکند که تمکین زن محرز شود و هرگاه طبق ماده 1108 ق م زن بدون مانع شرعی  از ادای وظایف زوجیت امتناع ورزد مستحق نفقه نخواهد بود.چنانچه زنی بخواهد نفقه ایام گذشته اش را مطالبه کندفقط با ارایه دادخواست حقوقی میتواند انرا در یافت کند.طبق ماده 1206 ق م زوجه درهر حال میتواند برای نفقه زمان گذشته اش اقامه دعوی نماید .وطلب او ازین باب طلبی ممتاز میباشد ودرصورت افلاس/ ورشکستگی شوهر زن مقدم بر غرماها(طلبکاران)خواهد بود ولی اقرب فقط نسبت به اتیه میتوانند مطالبه نفقه نمایند.


دادخواست حقوقی مطالبه نفقه

الف} نحوه ارایه دادخواست حقوقی

زوجه بعداز خرید دو نسخه برگه دادخواست میبایست خواسته خود را در ان قید کند وچون دعوی نفقه مالی است به مبلغ مورد مطالبه تمبرالصاق قرار میگیردوانرا به دادگاه خانواده تحویل میدهد.وی میتواند در دادخواست خود هزینه تمبرالصاق هم مطالبه کند.در صورت عدم توانایی مرد به پرداخت نفقه و یا اینکه از هیچ طریق نتواند ازو مطالبه نفقه کند زن میتواند دادخواست طلاق را تنظیم نماید.

ب} نحوه محاسبه میزان تمبر

اگه مثلا میزان نفقه مورد مطالبه 100 هزارتومان است هزینه تمبر ان 1500 تومان است یعنی 1/5 درصد ازکل مبلغ نفقه.
روش محاسبه نفقه ::: 
خواسته ضبدر 1/5% حاصل میزان مبلغ برای ارایه بطلان تمبراست.
100 خواسته ضبدر 1/5 صدم میشود=1500

پ} عجز از پرداخت هزینه تمبر

اگه زنی هزینه تمبر نداشته باشدبدهد میتواند ضمن دادخواست مطالبه نفقه - دادخواست اعسار ( دادخواست عجز از پرداختن هزینه تمبر) را راایه بدهد.شهود خود را معرفی کندکه درصورت اثبات از هزینه دادرسی معاف میشود.
برایی مزید  اطلاعات بیشتر رجوع شود به ماده های::::::: 1206
                                                                         1111
                                                                        1129
                                                                         1112
فقهای امامیه میگویند:
تمکین است که نفقه را واجب میکند. ونظر دیگرهستکه میگوید با عقد نفقه واجب میشود.نشوز مانع وجود انفاق است پس عقد مثبت نفقه و نشوز مسقط نفقه است .طبق ماده های قانون مدنی 1106- 1108.
رای دیوان عالی کیشور :  در رای شماره 2614 مورخ 1316 همین نظریه را پذیرفته میگوید:اثبات زوجیت برای مطالبه نفقه کافیست مگر جهات دیگر موجب عدم استحقاق زوجه باشد.


ضمانت اجرایی کیفری

درماده 22ق ح خ درباره مجازات ترک انفاق چنین مقرر داشته ::
هرکس با داشتن استطاعت مالی نفقه زن خود را در صورت تمکین ندهد یا از دادن نفقه افراد واجب النفقه اش خودداری کندبه حبس جنحه ای 3 ماه تا 1 سال محکوم میشود .تعقیب کیفری منوط به شکایت شاکی خصوصی است.
در صورت استرداد شکایت یا وقوع طلاق در مورد زوجه تعقیب جزایی یا اجرای مجازات موقوف خواهدشد.

الف} شکایت کیفری

زن در یک برگ عادی شکایت خود را نوشته و ان را به دادگاه ارائه میدهددرین صورت به شکایت وی سریع رسیدگی میشود ودر صورت اثبات ادعای مرد به مجازات تعزیری محکوم خواهد شد مربوط به زمان حال ازطریق کیفری قابل مطالبه ونفقه است ومربوط به گذشته با ارائه دادخواست حقوقی قابل پرداخت است .ماده 642 .هرکس با در دست داشتن استطاعت مالی نفقه زن خود را درصورت تمکین ندهد یا از تادیه نفقه سایر افراد واجب نفقه اش خود داری کند دادگاه او را از 3 ماه ویک روز تا 5 ماه حبس محکوم میکند. 

ب} نفقه از جرمهای مستمر است

نفقه از جرایم مستمر که در صورت عدم پرداخت ان به دفعات قابل شکایت کیفری است.مثلا::اگه نفقه زنی را داد و ماه بعد خودداری کرد زن میتواند مجدد شکایت کند وباگذشت شاکی پروند بسته میشود یا مختوم میگردد.


خوانندگان محترم هرگونه نظر داشتید برام بفرستید.
horiye_meskin@yahoo.com
09127330806