شرایط وجوب نفقه در نکاح دائم وموقت

شرایط وجوب نفقه زوجه و موارد سقوط ان:

فقهای امامیه اجماع دارند که  1) دائمی بودن عقد  2) تمکین کامل دو شرط لازم وضروری نفقه است. شرط اول دائمی بودن عقد :: فقهای امامیه در وجوب دائمی بودن عقد را لازم دانسته اند. شرط دوم تمکین کامل زوجه :: تمکین نقطه مقابل نشوز قرار دارد ونشوز در اصل بمعنی سرکشی است.یعنی زن دربرابر شوهر مطیع نبوده واوامر او را اطاعت نمیکند واز او تمکین نکند. البته تمکین دو نوع است :: تمکین عام: مثلا :خارج نشدن زن بدون اذن شوهر_ یا عدم اشتغال  بدون اجازه او. تمکین خاص : مثلا: اطاعت زن در مسائل زناشویی خود را به شوهر تسلیم کند.سوالاتی در این باره مطرح میشود::::::::::::::::::::::::::::::::::: ایاتمکین شرط وجوب نفقه زوجه است؟ یا نشوز بودن مانع ان است؟ ایا نفقه به مجرد عقد ازدواج واجب میشود یا بعد از حصول تمکین ؟؟؟؟؟؟؟؟/؟؟؟؟////؟؟؟/؟؟؟؟؟؟/؟؟؟/؟/؟/؟؟؟؟؟؟/؟/؟؟  درصورت شرط بودن تمکین اگر زوج نفقه را ندهد ومدعی باشد که تمکین حاصل نشده زوجه باید حصول تمکین را ثابت کند والا اصل با قول شوهر که تمکین صورت نگرفته است.__ ولی __ در صورت مانع بودن نشوز اگه زوج نفقه را ندهد ومدعی نشوز زوجه باشد .زوج باید با بینه نشوز بودن زن را ثابت کند.زیرا اصل وجوب نفقه وانتفاع مانع است وشوهر مدعی خلاف اصل است و باید طبق قاعده کلی که شهید اول در لمعه صفحه 204 مطرح کرده بینه بیاورد ( البینه علی المدعی ).

ترک منزل از ناحیه زن و تعلیق نفقه

زوج وظیفه دارد که در حدود توانایی اش منزل مستقل ومتناسب با شئونات زوجه فراهم کند.اگه این منزل که از جنبه شئونات مطابق حال زن است ولی بسر بردن در ان احتمال ضرر مالی _ شرافتی _ بدنی ازار- اذیت  زوجه شود خروج زن از منزل نشوز یا عدم اطاعت نیست.وتا برطرف شدن مانع نفقه را باید زوج بدهد. طبق ماده 1114 و ماده قانونی 1115.  

نفقه در نکاح موقت

در قانون مدنی ایران در ماده 1113 در دو صورت نفقه را در نکاح موقت لازم میداند:: در کل مطلب در عقدهای انقطاع زن حق گرفتن نفقه نداردمگر اینکه شرط شده باشد یا انکه عقد برمبنای نفقه شرط شده باشد.البته در نکاح منقطع میزان وتعیین نفقه تابع توافق طرفین است .که شرط ضمن عقد شده که شوهر به صراحت یا بطور ضمنی در حین ازدواج متعهد به پرداخت ان گشته.و چون اصل وجوب این نفقه ناشی از اراده خصوصی طرفین  است و مسلم که التزام زوج ( شوهر ) بطور ضمنی متصمن شرط دوم وجوب نفقه زوجه (تمکین کامل) است.نهایت مطالبی که میتوان از ایات و روایات ( ادله لزوم نفقه ) استنباط کرد این است که زوجه در صورت عدم اطاعت از زوج ( که مستلزم نشوز میشود)مستحق حق نفقه نخواهد بود زیرا وی حق شوهر را اداء نکرده است تا شوهر حق او را اداء کند.

نکته

ظاهرا قانون مدنی نیز نشوز را مانع میداند.زیرا از یکسو در ماده 1102 امده که :: هنگامی که نکاح بطور صحیح واقع شد روابط بین زوجه برقرار و حقوق تکالیف مقابل یکدیگر قرار میگیرد. پس نیازی به تحق شرط دیگری مانند: تمکین زوجه نسیت . واز سوی دیگر در ماده 1108 صراحتا نشوز را مانع محسوب میشود. هرگاه زن بدون مانع مشروع از ادای وظایف زوجیت خارج شودمستحق نفقه نیست.

چگونگی محاسبه میزان نفقه

ضابطه موجود در تعیین میزان نفقه برمبنای شئون خانوادگی زن . عرف. عادت ساکنان منطقه و وضع مالی مرد محاسبه میشود. ودر صورت عدم توافق زوجین در میزان نفقه دادگاه یا کارشناس نفقه به تعیین میزان نفقه می پردازد.

شرایط پرداخت نفقه

به محض اینکه عقد ازدواج صورت میگیرد زوجین زندگی زناشویی را اغاز میکنندشوهر مکلف به دادن نفقه میشود.البته زوجه در صورتی مکلف نفقه میشه که تمکین کامل کند .تمکین زن یعنی ادای وظایف زوجیت _ حسن معاشرت - سکونت در منزل شوهر است.زنی که از همسرش در مفعهوم عام وخاص اطاعت نکند ناشزه گوییند.ماده 1108 : هرگاه زن بون مانع مشروع از ادای وظایف خود امتناع کند مستحق نفقه نخواهد بود.

نفقه در مدت عقدو قبل از ازدواج

در مدت فاصله میان عقد وانجام ازدواج نفقه به زن تعلق نمیگیرد مگر اینکه زن جهت شروع زندگی اعلام امادگی کرده باشد. ولی مرد از بردن همسرش به  خانه خودداری کرده باشد که دراین صورت زن مستحق نفقه است.در این صورت زوجه باید ادعای خودش را ثابت کند یعنی باید به نزدیکترین مجتمع قضاییه نزدیک محل  سکونت خود رفته سه برگ اظهار نامه دریافت کند وامادگی خود را به زوج اعلام کند.یا انکه چندنفر را به شهادت بگیرد واستشهادیه ای تنظیم کند.نفقه زوجه تا زمانی که اوتمکین را منوط به پرداختن مهریه کرده است : به زنی که بعد از عقد _ شروع زندگی زناشویی و رفتن به خانه شوهر را منوط به پرداخت مهریه نماید نفقه تعلق میگیرد ومرد مکلف مهریه را بدهد.ماده 1085: تا ممهر به زن تسلیم  نشده او میتواند از وظایفش در مقابل شوهر امتناع کند مشروط براین که مهرش حال باشد واین امتناع مسقط حق نفقه نیست. 

نحوه پرداخت نفقه بعداز طلاق

نحوه پرداخت نفقه در طلاق:

1} در طلاق رجعی == ماده 1148 ق م در طلاق رجعی برای زوج حق رجوع در مدت عده هست.در زمان عده که سه ماه پس از ثبت طلاق :: در ماده 1151 ق م عده طلاق - وعده فسخ نکاح سه طهر است مگراینکه زن با اقتضای سن عادت نشود.که دراین صورت سه ماه است.مرد باید نفقه را به همسرش بدهد واگه طلاق به لحاظ عدم تمکین  وعدم اطاعت زوجه صادر شده باشد نفقه ای به او تعلق نمیگیرد.

2} در طلاق بائن == در طلاق بائن وفسخ نکاح نفقه ای به زن داده نمیشود.در ماده ق م طلاق بائن طلاقی که مرد حق رجوع ندارد.طلاق قبل از نزدیکی _ طلاق یائسه _ طلاقی که به درخواست زوجه باشدو زن به عوض مانند مهریه بذل شده و....... رجوع نکرده ودر سه طلاقه. فسخ  نکاح که به لحاظ جنون یا عیوبی مانند: جزام . زمین گیری. قرن . برص . نابینایی هر دو چشم زن صورت میگیرد.در ماده 1109 ق م نفقه مطلقه رجعیه در زمان عده بر عهده شوهر است مگر اینکه طلاق در حال نشوز صادر شود لیکن اگه عده از جهت فسخ نکاح یا طلاق بائن باشد زن حق نفقه را ندارد مگر در صورت حمل از شوهر که تا زمان وضع حمل حق نفقه را دارد.

نفقه در عده وفات

به موجب اصلاحی سال 81 ق م - در عده وفات نفقه زن در صورت مطالبه از اموال کسانی که پرداخت نفقه به عهده انان است تامیین میشود.

نفقه زوجه در صورت ضغیر بودن زوج

با توجه به ای که طفل صغیر تحت ولایت پدر و پدر بزرگ پدری اش است پرداخت نفقه بعهده پدر است.درصورت فوت پدر یا حجرش ولایتش ساقط به عهده پدر بزرگ پدر می افتد . اگه ضغر ولی خاص نداشته باشد برای وی قیم میگیرند ونفقه زوجه ولی میدهد.در صورت نبودن قیم دادگاه تعیین کرده نفقه را و میدهد.این مورد در صورت مجنون بودن زوج صدق میکند. قیم نصب میشود تا اداره اموال را به عهده بگیرد.


عزیزان محترم مطالبی برای اگاهی عمومی شما گذاشتم.امیدوارم راضی باشد.emali: horiye_meskin@yahoo.com

tellifon:09127330806

منتظر ارائه نظرات شما هستم

سپاس